İstatistik mi, Referans mı?
İki kelimeyi de tek tek açıklama yapmayacağım malum çünkü Türkçe'mizde kelime anlamları oldukça net bir şekilde ifade ediliyor. Ama bugün paylaşmak istediğim konu, bunların arasındaki farklılık ve bağlantılar. Çünkü bir tarafta iş yapmak isteyen kişiler, kurumlar ve STK'lar var, bir yanda işin yapılmasını isteyen kişiler, kurumlar ve STK'lar var. (entersan oldu farketmemiştim :) ) Ama benim tam çözemediğim bir nokta var. Her iki tarafta gerçekten ne istiyor farkındalar mı yoksa sadece istemek için isteyip "ben yapmam gerekeni yaptım" modunda mı çalışmak istiyorlar? Bu her iki taraf için de geçerli yani arz ve talep dengesi için merak ediyorum. Bu arada bu paylaştığım düşünce ve fikirlerim ile ilgili gerçekten bu işi profesyonel yapan ve işini çok ciddi yapan kişi, kurum ve STK'lardan hiç bahsetmiyorum onların emeklerine çok büyük saygısızlık olur. Bu işi ciddi yapanlara her zaman saygım sonsuz ve elimden ne gelirse her alanda desteklerim olabileceğini de çevremdekileri her zaman bilirler. Gerek know-how, gerek teknoloji altyapı desteği, gerekirse hukuki ve regülasyon desteklerinde elimden geldiği ve dilimin döndüğünce her zaman destek olurum o kişi ve kurumlar lütfen üzerine alınmasın. Benim burada bahsettiğim topluluk herkesin malum olduğu topluluk. ( Baştan fragman açıklaması yapayım ki sonra kıymetli dostlarımız ile private gıybet yaparız :))) )
Son dönemlerde her yerde özellikle malum mecralarda karşıma çıkmasından dolayı "İK Uzmanlıkları" karşıma çıkıyor. Bu sektörde özellikle dikkatimi çeken konu ise, birisi farklı bir bakış açısı ile bir şeyler yapmak istediğinde toplumsal olarak otomatik olarak "Reddedilme" yani günümüz marjinal dijitalleşmede "Linçlenme" olarak operasyona başlıyorlar ve otomatik olarak reddedilme var. Peki neden? Nedeni gördüğüm kadarıyla eğer İnsan Kaynakları süreçlerini yöneten arkadaşlar gerçek verilerinin olumlu ya da olumsuz olarak ortaya çıkmasını istemiyorlar. Bende şunu merak ediyorum. Eğer değişim ya da farklı bakış açıları olmayacak ise, neden İK danışmanlığı veren arkadaşlar, gerçekten ülkemizi ve toplumumuzu düşünmüyorsa "İstatistik verilerini" paylaşmaktan çekiniyorlar? Peki bu arkadaşlar müşteri bulmak istediklerinde, bir firma ile görüştüklerinde firma gerçekten İstatistik mi talep ediyor, yoksa Referans mı talep ediyor? Çünkü referans dediğimiz konu "Hilmi abinin referansı ile geldim, sizin sorunu hallederiz" gibi bir süreç olarak mı bekleniyor yoksa gerçekten çalıştığınız kişi yada kurumlar gerçekten vermiş olduğunuz hizmete karşı referansa bakılarak mı değerlendiriyorsunuz? Peki referansı geçtim İK süreçlerini yöneten gerek danışman şirketler olsun, gerek şirket birimleri olsun genel olarak merak ediyorum. Neden istatistiki verilerinizi yok? Yani şunu demek istiyorum, bir şirket yılda bir pozisyon için kaç kişi ile görüşüyor, kaç kişinin verilerini havuza atıyor, kaç kişinin verilerini şirketinin içerisindeki sistemden gerçekten yok etme yeteneğine sahip? (Farklı veri alındığında KVKK diyen arkadaşlar için bu soruyu sormak istedim, gerçekten KVKK'yı biliyorsanız diye). Ya da danışmanlık veren şirketlerin yada kişilerin aslında "İstihdam Ofisi" olarak faaliyet göstermesi daha doğru ise neden İstihdam Ofisleri olarak görünmüyorlar? Öğrendiğim kadarıyla İstihdam Ofisi olarak faaliyet gösterildiğinde, devlet sistemine kayıtlı oluyorlar ve kaç kişi ile görüşüldüğü, kaç kişiyi işe dahil ettiği yada kaç kişinin mülakatlarının olumsuz geçtiğinin "Data" 'sı olduğunu öğrendim. Bu benim için yeni bilgi ama yanlış öğrenmişte olabilirim.
Bu sadece bir örnek arkadaşlar. Bunu Gıda sektöründe bir Gıda denetimi yapan bir kişinin, milyonlarca ürün satan bir markanın sağlıksız ürün sattığını ortaya çıkarttığında yaşadığı "Toplumsal Linçlenme" ile çok farkı olmadığını düşünüyorum. Veya Otomotiv sektöründe orijinal diye satmaya çalıştığı ürünün, aslında "kalitesiz fason" diye bahseden arkadaşların Linçlenmesi de buna örnek olarak verebilirim. Bu tüm sektörlerimiz için geçerli, sadece son dönemlerde çok fazlası ile İK süreçleri geldiği için merak ve araştırma duygusu içine dahil olduğum için paylaşmak istedim. Çünkü herkes teknoloji, yapay zeka, dönüşüm, dijitalleşme, değişim çağrıları yapıyor ama fark ettiğim konu, gerçekten farklı bir bakış açısı olduğunda kendi kapsama alanının dışına çıkmayıp olduğu yerden "Bağırma" operasyonu yapılıyor.
Şimdi diyeceksiniz ki, iyi güzel laf çakıyorsun ama, istatistik veri de, referans da KVKK'ya giriyor. Tıpkı doğum tarihi ve saati nasıl alınmıyorsa bunlarda KVKK'dan dolayı paylaşmıyoruz da diyebilirsiniz çok mantıklı. Madem yasalara bu kadar uyuyorsunuz o zaman az önce bahsettiğim konuda herkes politikalarını lütfen ortaya koysun bakalım: " Tüm sektörlerde almış olduğunuz kişisel verileri gerçekten yazmış olduğunuz politikalara göre Dijital Veri İmhasını ya da bir kişinin ya da şirketin talebi ile imha edilmesini talep ettikleri verileri gerçekten yok edebiliyor musunuz, yoksa "mış" gibi mi yapıyorsunuz? Benim izlenimlerime göre şirketlerimizin %70 ve üzeri bu politikalar "Var" diyor ama benim gördüğüm ve gözlemlediğim şirketlerin %10'u bile ülkemizde bunu gerçekten uygulamadığını görüyorum. (Tabi bu kişisel gözlemdir, yaklaşık 8 yıldır Siber Güvenlik alanındaki kişisel faaliyet analizine göre yapıyorum global istatistik verim yok :) ) Bunu da geçtim kaç İK danışmanı ya da firması ya da ilgili şirketlerin birimi; paylaştığınız Aydınlatma Metni'nin içerisinde "Açık Rıza Metni" bir arada olmaması gerektiğinden haberdar acaba? Veya bu ikisinin bambaşka ifadeler olduğunu kaç şirket biliyor? (Bu sorular sadece İK alanı için değil her sektör için soruyorum Linçlemeyi Sınıflandırmak istiyorum bilginiz olsun bu konuda genelde İK'cılar ortaya atıldığı için atıfta bulunmak amacıyla yazdım :)) ) Çünkü genelde popüler olan trend-topik kısım İK süreçleri maalesef. Ben bile açıkçası 28 yıllık genel çalışan-işveren tecrübesinde hala daha bu süreçlerle ilgili fetva verecek kapasiteye sahip değilim, daha önce içerik paylaşımımda da bunu belirtmiştim zaten. Ama teknolojini bir "Dili" var o dil doğru kullanmak gerekiyor ki, sonra geri dönüşü ağır olmasın :)
- Aydınlatma Metni, bir şirketin gerçekleştirdiği faaliyetleri halka arz eden bilgilendirme metnine Aydınlatma Metni denir.
- Açık rıza ise, bir kişi bir şirketin faaliyet alanına dahil olmak istiyorsa o Aydınlatma Metni çerçevesindeki faaliyetlerini biliyorum, kabul ediyorum ve ona göre kendi rızamla bilgilerimin şirket içine dahil olmasına izin veriyorum demektir Türkçe halk tabiri ile. (Hukukçu değilim jargon cahiliyim o yüzden halk dili ile ifade etmek istedim, yasalara uygun değilse düzeltebilirim :)) ) Bu arada açık rızanızla kabul etmeme hakkınız olduğu için bunun ayrı olması gerekir. Yani açık rızada talep edilen verilerin işlenmemesi, sisteme dahil edilmemesi konusunda açık rızanız ile reddedebilirsiniz. Bu kabul ya da red durumuna göre de iletişime gireceğiniz şirketin politikaları devreye girer ve sizinle görüşüp görüşmeyeceğine karar verir.
Dolayısı ile kimi şirket çalışanlarını işe alırken ya da aldıktan sonra politikalarını değiştirip, ayakkabı numarasını, DNA örneğini, parmak izini talep edebilir. Şirket politikası gereği bu verilerin işlenmesi ve güvenliğinin sorumluluğu şirkete aittir. Aynı şekilde açık rızanız da sizin sorumluluğunuzda olan alandır. Verip vermemek durumu kişilere ve kurumlara aittir. Naçizane şu önerim olur herkese, birilerini eleştiride bulunurken, herkesin kendi kapısının önünü önce temizlemesi gerekir. Bu benim içinde, herkes içinde geçerli olması gerekir. İstatistik veri için de anonim veri paylaşmak oldukça önemlidir. Referans için de onaylı referans alınması son derece önemlidir. Hadi oraya da değinelim :)
Referans dediğimiz olay nedir? Bir iş yaptığınız ya da güvendiğiniz bir kişi yada kuruluşu, başka kuruluşlara da tavsiye etme adımına referans denir. Ama özellikle Bilişim Sektörümüzde baktığımızda, sadece fiyat teklifi verdiğinde firmanın onayı olmadan kendi şirketine referans gösteren şirketler var. Ya da danışmanlık vermemiş sadece bir ürün tedariği sağlamış şirketlerde, müşteri referansı olarak kendi referans dosyasına dahil edebiliyor. Şimdi bilmemne verilerinin alınması ya da talep edilmesi etik veya sistem dışı davranış diyen bazı arkadaşlara soruyorum: Görüştüğünüz firmalar içerisinde sizlerden referans talep ettiklerinde, hiç bir firmaya referans mektuplarının içerisinde olduğu dosyayı gösterdiğiniz (bakın paylaştınız demiyorum KVKK var :) ) hiç kimse oldu mu? Bence olmamıştır, elbette yapanlar vardır saygı duyuyorum ki başında zaten bu durumların açıklamasını yaptım. Ben böyle bir referans dosyası gösteren kimse görmedim özellikle çalıştığım kuruluşlarda bile görmedim diyebilirim. Yapanlar varsa büyük saygı duyduğum bir durumdur şimdiden söyleyeyim. Ama pek çok kişinin böyle bir referans durumu da olmadığı için (kurumsal anlamda) bir şeyler talep ederken o konuda gerçekten karşınızdakine "Güven" kelimesini de yansıtmanız ya da hissettirmeniz gerekir. Buna da en güzel örnek "Dijital dönüşüm" 'cü arkadaşlarımız var. Yine tekrar söylüyorum, gerçekten bu işin mutfağından çıkmış, bombastik faaliyetlerde bulunup şirketlere büyük katma değer sağlayan arkadaşlara söylemiyorum. Dijital dönüşüm tarafında, bir e-mail kullanım ve çalışma metodunu bile bilmeyen, kurumlardaki otomasyon ve optimizasyon tarafında sadece "kitaben" birşeyler bildiğini ifade edenler de aynı şekilde geçerli. Danışman diye geçinen arkadaşlar şu cümleyi lütfen kullanmamalarını tavsiye ederim: "Ben sadece ne yapması gerektiğini söylerim, süreçler beni ilgilendirmez!" diyen kişiler danışman falan değildir bunu baştan söyleyeyim. Ha linçlemek isteyen olursa da lütfen internetten araştırıp, benim "Güvenilir Danışman nedir" başlıklı makalemi keyifle okuyabilirler feyz alıp bazı şeyleri öğrenebilirler :) (Dikkat, her an linçleme kontra atağı gelebilir :) )
Sonuç kısmına gelecek olursak, benden ya da şirketlerimden referans ya da istatistik veri isteyen arkadaşlar, kurumlar, kuruluşlar, gerekli detayları isterken kendinizde de aynı verilerin hazır olması gerekir. Özeti birileri eleştirirken, kendi kapısının önü temiz değilse, kirliliği kapatmak için carlayıp pasaklı halinizi yamamaya çalışmamanız gerekiyor. Yoksa kapınızın önündeki çamur çukurunu fark etmeyip yanlışlıkla içine düşüp rezil olabilirsiniz :)
İçeriklerimi paylaşmamda beni destekleyen AstroKariyer 'e çok teşekkür ederim.
İstatistiği bol linçlemeleriniz, bol referanslı linçlemeleriniz olsun efendim :)